Tweecomponenten polyurethaan als ‘compromisloze’ koudebrugonderbreking?

De muurvoet van een metselwerkwand is een van de meest kritieke bouwknopen in een gebouw. Zonder een degelijke thermische onderbreking ontstaat er een directe koudebrug die tot warmteverlies en condensatie kan leiden, wat schimmelvorming en problemen met verfwerk of behang veroorzaakt. PU-producent Fomicom lanceert een unieke oplossing voor deze uitdaging: een isolerend kimlaagsysteem uit een tweecomponenten polyurethaan met hoge dichtheid voor gemetselde binnenmuren. 

Als producent van één- en tweecomponenten-polyurethaansystemen telt Fomicom voornamelijk industriële spelers in zijn klantenbestand. Dit zou op korte termijn wel eens drastisch kunnen veranderen, want met ‘Cobristop’ biedt de onderneming een oplossing waar de bouwwereld al lang naar vraagt. “Meerdere spelers in de markt zagen potentieel in een PU-systeem omwille van het lichte gewicht en de gemakkelijke verwerkbaarheid”, vertelt zaakvoerder Filip Audenaert. “Omdat we ons in dat idee wel konden vinden, lanceerden we in 2012 een R&D-traject. Helaas bleek de vertaalslag naar de praktijk minder evident dan oorspronkelijk gedacht. Gewone polyurethaan kan je niet zomaar in een muur verwerken, want dan wordt het platgedrukt en komt de stabiliteit in gevaar. We moesten dus de juiste formule vinden die voldoende draagkracht combineert met een uitstekend isolerend vermogen, waterdichtheid en brandveiligheid. Het werd een proces van veel ‘trial & error’, gevolgd door vele jaren van allerhande tests. Daarnaast dienden we ook een industrieel productieproces uit te dokteren en ons productieapparaat aan te passen. Maar de volhouder wint: in het voorjaar stelden we op Architect@Work met trots ‘Cobristop’ aan de markt voor.”

Verwerkbaar als snelbouwstenen

‘Cobristop’ is een geregistreerd product dat het ATG-traject voor technische goedkeuring doorliep binnen de ontwerpregels van Eurocode 6. “Uit alle tests en analyses blijkt het een superieure oplossing te zijn die op alle karakteristieken bovengemiddeld scoort”, aldus Filip Audenaert. “De bouwprofessionals moeten dus geen enkel compromis sluiten, zelfs niet op het vlak van werkprocessen. Ons PU-systeem laat zich net als snelbouwstenen metselen. Wel is er een toeslagstof als hechtingsverbeteraar vereist.” 

Voor meerdere bouwknopen

De oplossing is bestemd als isolerende kimlaag in dragend en niet-dragend metselwerk (volgens ATG 3350) en beperkt door zijn intrinsieke karakteristieken het warmteverlies aan de muurvoet van een muur. In gewone mensentaal: ‘Cobristop’ vervangt de eerste rij stenen op de fundering en zorgt voor een thermische aansluiting tussen de vloer- en spouwmuurisolatie. “Het systeem kan eveneens worden gebruikt om de spouwmuur- en dakisolatie met elkaar te verbinden. Ook onder dorpels van ramen en schuifdeuren is het een ideale oplossing om koudebruggen te vermijden”, verduidelijkt Filip Audenaert.

Uit alle testen en analyses blijkt het een superieure oplossing te zijn die op alle karakteristieken bovengemiddeld scoort

Knappe prestaties dankzij RIM-productie

Concreet ziet ‘Cobristop’ eruit als een baksteen (hoogte 120 mm en breedte van 90, 140 of 190 mm – maatwerk is eveneens mogelijk), maar het systeem bestaat dus uit een tweecomponenten-polyurethaan met hoge dichtheid. In tegenstelling tot gelijkaardige producten op de wereldmarkt die uit samengeperste PU bestaan, wordt het ’Cobristop’-element RIM (Reaction Injection Moulding) geproduceerd. “Elk blok wordt door een chemische reactie gevormd, waardoor de moleculen met elkaar zijn verbonden”, legt Filip Audenaert uit. “Precies hierdoor ontstaan bovengemiddelde karakteristieken, zoals een gemiddelde druksterkte van 6,5 N/mm², een warmtegeleidbaarheid van 0,065 W/mK en een verticale warmteweerstand van 1,85 m² k/W. Daarnaast biedt het ‘Cobristop’-element een REI 120 brandweerstand. Ter vergelijking: tijdens de test steeg de temperatuur bij de snelbouwstenen na 134 minuten naar 120°C, terwijl dat amper 4°C was ter hoogte van de ‘Cobristop’- elementen. Ook wordt de muur steviger: door de elastische eigenschappen absorbeert het element trillingen en excentrische belastingen, waardoor de totale drukweerstand van de muur stijgt. Ten slotte biedt onze oplossing een ergonomisch voordeel met een gewicht van ongeveer 330 kg/m³.” 

Kostenbesparend op langere termijn

‘Cobristop’ biedt een eenvoudige verwerkbaarheid: je kan er gaten in boren, ze met een cirkelzaag op maat brengen, er schroeven in aanbrengen… En dit allemaal zonder het risico op een koudebrug te lopen. Daarnaast is een DPC-folie niet langer nodig, wat vooral onder dorpels een betere hechting geeft. “Hiermee wordt het prijsverschil met fr meest courant toegepaste oplossingen grotendeels weggewerkt”, aldus Filip Audenaert. “We gaan ervan uit dat de bouwheren geen problemen zullen hebben met de kleine meerkost omdat het op langere termijn kosten bespaart. ‘Cobristop’ elimineert immers het risico op condensvorming én zorgt voor een bijkomende reductie van het energieverlies.”

Uitvoering volgens strikte normen

De uitvoering dient weliswaar te gebeuren volgens NBN EN 1996-1-1 + ANB, NBN EN 1996-2 + ANB, STS 22, Buildwise TV 271 en de gebruiksrichtlijnen die door de certificatieoperatoren zijn goedgekeurd. Toch ziet Filip Audenaert daar geen al te groot probleem in. “In feite komt het erop neer dat ‘Cobristop’ moet worden gebouwd op een stabiele en voldoende stijve ondergrond, wat eigenlijk pure logica is. Bovendien kunnen kleine oneffenheden op de fundering perfect met wat mortel worden gecorrigeerd. Wie de metselstiel onder de knie heeft, kan zonder enige opleiding met de PU-stenen bouwen.”

Enkel voor laagbouw

’Cobristop’ blijft wel beperkt in belasting, waardoor het enkel kan worden toegepast in gebouwen met maximaal drie bouwlagen en tot een overspanning van acht meter. “Vandaar dat we ons momenteel uitsluitend richten op particuliere bouw en residentiële projecten met laagbouw”, vertelt Filip Audenaert. “Weliswaar is hoogbouw niet volledig uitgesloten. Er bestaan immers bouwmethodieken waarbij de belasting niet volledig op de muren terechtkomt. Kortom, bij dergelijke gebouwen is de toepassing dus afhankelijk van het ontwerp en de manier waarop de binnenmuren worden gebouwd.” 

Blijven werken aan optimalisatie

Het ‘Cobristop’-element is vandaag een volledig afgewerkt product, klaar voor commercialisering op grote schaal. Toch betekent dit geenszins dat het R&D-traject ten einde is. “Vandaag zijn we bezig met onderzoek om het product te verlijmen”, legt Filip Audenaert uit. “Daarnaast werken we aan een ETA om de afzetmarkt naar heel Europa uit te breiden. Ten slotte nemen we de mogelijkheden onder de loep om de grondstoffen – momenteel nog fossiel van oorsprong, maar wel recycleerbaar – op termijn gedeeltelijk of misschien wel volledig door recyclaat te vervangen.”

Architecten overtuigen   

Voor de commercialisatie van het ‘Cobristop’-element mikt Fomicom op twee sporen: enerzijds de bouwgroothandels en anderzijds de directe verkoop aan ontwikkelaars en grote bouwfirma’s. Om de oplossing echt te laten doorbreken, moeten echter nog wat hindernissen worden genomen. “Bepaalde regelgeving met betrekking tot bouwknopen is niet 100% technologieneutraal”, vertelt Filip Audenaert. “De huidige alternatieven kunnen de mindere isolatiewaarde compenseren met een grotere hoogte. Bij ‘Cobristop’ is deze grotere hoogte niet wenselijk. Hierdoor dienen de architecten de lineaire doorgangscoëfficiënt te berekenen. Daarom werken we met Buildwise aan de ontwikkeling van simulaties die deze stap onnodig maken. Intussen hebben we wel al ontwerprichtlijnen uitgewerkt die de architecten alle relevante informatie leveren. Op die manier denken we ze te kunnen overtuigen om ‘Cobristop’ toe te passen.”