Houten gevelbekledingen: zo zorg je voor een correcte bevestiging
Een houten gevelbekleding geeft een bouwproject een warme en toch strakke uitstraling. De bevestiging ervan vraagt echter de nodige aandacht. In dit artikel geven we een overzicht van de verschillende bevestigingsmanieren voor een succesvol gevelproject.
Houten gevelbekledingen kunnen op twee manieren bevestigd worden:
- ofwel met behulp van mechanische bevestigingen (nagels, schroeven …). Gladde nagels en nieten worden afgeraden
- ofwel door de verlijming van platen. Deze bevestigingswijze wordt niet uitgevoerd op de werf.
Mechanische bevestiging
Wanneer er geopteerd wordt voor mechanische bevestiging, dan raadt Buildwise aan om de nagels of schroeven schuin naar beneden aan te brengen, zodat ze tot minstens 25 mm in de draagstructuur doordringen. De bevestigingen moeten een zekere speling van het bekledingsmateriaal toelaten. Schroeven moeten daarom gecentreerd in voorgeboorde gaten aangebracht worden. Zorg er zeker voor dat er geen spaanders ingeklemd raken. Om de spanning in de schroeven te beperken, moet alles eerst volledig vastgeschroefd worden en dan een kwartdraai terug los geschroefd worden. Bij een horizontale plaatsing dient er van beneden naar boven toe gewerkt te worden.
Bevestiging van planchetten
Indien de bevestigingen van profielen met enkelvoudige overlapping zichtbaar blijven, dan moeten ze op minstens 15 mm (vijfvoud van de nageldiameter van 3 mm) van de onderrand van de planchet geplaatst worden, zonder de onderliggende planchet te doorboren. Zijn de bevestigingen onzichtbaar, voorzie dan één enkele bevestiging op 15 mm van de bovenrand van de planchetten.
Om ervoor te zorgen dat de planchetten niet scheuren aan de uiteinden, moeten de nagels of schroeven aangebracht worden op een afstand die overeenstemt met het vijfvoud van de nageldiameter of met het drievoud van de schroefdiameter (in voorgeboord hout).
Profielen met tand en groef kunnen zowel zichtbaar als onzichtbaar bevestigd worden, afhankelijk van de breedte van de planchetten (zie afbeelding 1). Een onzichtbare bevestiging kan enkel bij planchetten met een geringe breedte (nuttige breedte < 125 mm). De bevestiging dient aangebracht te worden in de onderkant van de tand, met één bevestiging per lat. Bij een zichtbare bevestiging voorziet men in één (nuttige breedte < 125 mm) of twee bevestigingen per lat (nuttige breedte > 125 mm).
Afb. 1 Onzichtbare (boven) en zichtbare bevestiging (beneden).
Indien er gekozen wordt voor een bevestiging met opengewerkte profielen, dan gelden dezelfde voorschriften als voor profielen met een zichtbare tand en groef.
Houtcomposietplanchetten, ten slotte, worden gewoonlijk met behulp van specifieke bevestigingen geplaatst. Die zijn vergelijkbaar met de bevestigingen die men gebruikt voor platen. Het is aanbevolen om er steeds de voorschriften van de fabrikant op na te slaan.
Bevestiging van platen
De te respecteren afstand tussen de bevestigingspunten kan verschillen afhankelijk van het type, de dikte en de blootstelling van de plaat. Respecteer dus altijd de voorschriften van de fabrikant.
Een zichtbare bevestiging gebeurt meestal door de plaat heen met behulp van schroeven of klinknagels op een onderstructuur uit aluminium.
De bevestigingen moeten minstens 20 mm van de plaatranden blijven om te vermijden dat het element plaatselijk barst. De afstand is hoogstens gelijk aan het tienvoud van de plaatdikte (in mm). Het voorgeboorde boorgat moet iets breder zijn dan de schroefdiameter. Zo vermijd je dat de vrije uitzetting van de platen belemmerd wordt.
Een onzichtbare bevestiging van de platen kan op verschillende manieren uitgevoerd worden:
- op een onderstructuur uit aluminium: met behulp van krammen of ophangingen die daar speciaal voor ontworpen zijn
- met een elastische lijm
- met hoekprofielen uit metaal of kunststof voor gegroefde platen. Die profielen moeten aangepast zijn aan de windweerstand, het eigengewicht van de platen, corrosie ... Zorg voor een correcte waterafvoer (bv. door gaten te boren van minstens 8 mm op plaatsen waar water kan stagneren). Wat de aansluitingen betreft, dient er minstens 8 mm tussen de platen te zijn, zodat ze horizontaal en verticaal kunnen bewegen. Deze ruimte kan opengelaten of afgedicht worden met een dichtingsprofiel uit aluminium, pvc of EPDM.
Bevestiging van houten leien
Houten leien bevestigt men best op horizontale latten. Door hun beperkte afmetingen kunnen deze gevelbekledingselementen aangebracht worden op ondergronden met de meest uiteenlopende vormen. Let bij de uitvoering van de gevel op de volgende voorschriften:
- de draad van de houten leien moet verticaal geplaatst worden
- de verticale voegen moeten minstens 40 mm verspringen over drie opeenvolgende rijen (zie afbeelding 2)
- er moet in een speling van 5 mm tussen de houten leien voorzien worden, zodat het hout nog lichtjes kan werken.
Afb. 2 Plaatsing van de houten leien.
De bevestiging gebeurt doorgaans met twee nagels die geplaatst worden op 40 mm boven de vrijvlaklijn en op 20 mm van de randen. Als de breedte van de houten leien groter is dan 200 mm, dan wordt er in een derde bevestiging voorzien tussen de twee eerste.
Bevestiging met behulp van lijm
Een verlijming kan enkel uitgevoerd worden bij platen. Voor een doeltreffend en duurzaam resultaat, gebeurt dit ook best in de fabriek (bv. op metalen profielen). Verlijming op de werf is niet aangeraden. De omstandigheden (temperatuur, vochtigheid …) moeten immers optimaal zijn, wat in het Belgische klimaat niet altijd voor de hand liggend is. Verlijming, zeker ter plaatse, blijft dan ook een risico.
Lees alles over houten gevelbekledingen in TV 243. Download de TV via het tabblad ‘Publicaties’ op de Buildwise-website.
Samenvatting van een artikel, verschenen op de pagina’s 6-7 van het Buildwise Magazine mei-juni 2022. Enkel de originele tekst, opgesteld in het kader van de Technologische Dienstverlening C-Tech, gesubsidieerd door Innoviris, geldt als referentie.