Waterdichtheid van de aansluiting dorpel-schrijnwerk-ETICS: innovatieve oplossingen

Aandachtspunten

De aansluiting tussen het schrijnwerk, de dorpel, de zijdelingse opstanden, de geleiders van de rolluikkasten en de buitengevelisolatie (ETICS) vormt een echte uitdaging. Een kleine opening is al voldoende voor water om in de gevel te dringen, vooral bij gevels die blootgesteld zijn aan regen en wind. Zowel bij renovatie als bij nieuwbouw worden deze aansluitingen soms slecht aangepakt. Vóór je een oplossing kiest, is het belangrijk om jezelf de volgende twee fundamentele vragen te stellen.

1. Is de waterdichtheid van het geheel dorpel-schrijnwerk-opstand (en eventueel de geleiders van zonneweringen of rolluiken) aangetoond door een erkende proef? Verschillende schrijnwerkfabrikanten bieden systemen aan die gecertificeerd of beproefd zijn volgens de norm NBN EN 1027 (*) om de waterdichtheid van ramen en deuren te garanderen (zie afbeelding 1). Deze proef simuleert slagregen gecombineerd met een toenemende luchtdruk om de werking van de wind na te bootsen. Deze systemen zijn bestand tegen een waterdruk van minstens 1.950 Pa, wat overeenkomt met een windsnelheid van 200 tot 220 km/u. Ze kunnen de thermische uitzetting van de dorpel opvangen zonder de waterdichtheid in het gedrang te brengen. Let erop dat het systeem geschikt is voor je project (de aanwezigheid van rolluikgeleiders, de dikte van de isolatie, de helling van de dorpel ...) en dat je de aanbevelingen van de fabrikant nauwgezet opvolgt, zowel wat betreft de geometrie en de gebruikte materialen als de montagestappen. Elke wijziging of vervanging kan de doeltreffendheid immers in gevaar brengen. Ten slotte is het belangrijk om te benadrukken dat de proeven die momenteel door de meeste dorpelfabrikanten uitgevoerd worden, alleen bedoeld zijn om de waterdichtheid van hun systemen aan te tonen en dat ze dus geen rekening houden met het type schrijnwerk of de samenstelling van de gevel.
2.  Is er een opening zichtbaar op het moment dat het ETICS aangesloten wordt (een merkbaar ‘gat’)?
   

Afhankelijk van het antwoord op deze vragen onderscheiden we drie situaties, met passende oplossingen. We stellen ze hieronder voor en beperken ons tot de metalen dorpels. De meeste principes kunnen namelijk toegepast worden op andere soorten dorpels.

Situatie 1: de waterdichtheid is gegarandeerd en er is geen opening zichtbaar

De fabrikant of schrijnwerker levert een bewijs van waterdichtheid van het systeem dat gevormd wordt door het schrijnwerk, de dorpel, de zijdelingse opstanden en de geleiders van zonneweringen of rolluiken. Als er geen opening zichtbaar is op het moment van de aansluiting met het ETICS, dan zijn er geen aanvullende maatregelen vereist.

In dat geval kan je het ETICS plaatsen volgens de geldende technische aanbevelingen (zie TV’s 257, 274, 279 en 295), namelijk:

•  het gebruik van een afdichtingsband met kit of een specifiek profiel ter hoogte van het schrijnwerk
  
• het aanbrengen van een afdichtingsband op de zijdelingse opstanden.
  

Situatie 2: de waterdichtheid is niet aangetoond of een opening blijft zichtbaar

Stelt de ETICS-plaatser een opening vast of is er geen bewijs van waterdichtheid, dan moet je voorzorgsmaatregelen nemen. De plaatser moet de werfleiding informeren, die zal beslissen welke acties ondernomen moeten worden: vervanging/aanpassing van de dorpels of afdichting van de zichtbare opening (injectie met kit, hars of een ander geschikt afdichtingsproduct). De afdichting is een eenvoudige en goedkope oplossing, die echter onderhoud vergt. Je moet dus uiterst waakzaam zijn, want een ETICS biedt slechts een eentrapsdichting.

Situatie 3: in een drainage voorzien vanaf het ontwerp (preventieve oplossing)

Als je al vanaf de start van het project verwacht dat de waterdichtheid van de aansluitingen niet gegarandeerd zal zijn, dan voorzie je best in een specifiek draineer- en afvoersysteem. Dit maakt het mogelijk om eventueel onder de dorpel binnengedrongen water op te vangen en via een druiplijst in de gevel naar buiten af te voeren (zie afbeelding 2). Deze systemen zijn discreet, compact en eenvoudig te installeren vóór het pleisteren. Ze moeten echter zo ontworpen worden dat ze een efficiënte afwatering waarborgen. Hiervoor mag er geen gecomprimeerde afdichtingsband of gevelkit (soepele voeg) onder de dorpel geplaatst worden. De waterdichte aansluiting wordt dan verzekerd door onder de dorpel een waterscherm of een waterdichte bepleistering aan te brengen en te verbinden met het ETICS. Om te voorkomen dat waterdruppels langs de gevel sijpelen, moet je een gevelprofiel met druiplijst toevoegen. Andere systemen bevatten een specifieke afwateringsmodule, die je onder de dorpel ter hoogte van de zijdelingse opstanden moet plaatsen. Deze systemen, die opgebouwd zijn uit voorgevormde profielen met druiplijsten (zie afbeelding 3), zorgen voor een directe en veilige afvoer van het water, op een afstand van de gevel. De oplossingen voor dit derde type situatie worden sterk aanbevolen in vochtgevoelige bouwwerken, zoals houtskeletbouw of gebouwen met gevoeligere isolatiematerialen (houtvezel ...).

Verantwoordelijkheid en coördinatie: een essentiële voorwaarde

De in dit artikel voorgestelde oplossingen werken alleen als alle betrokken partijen goed op elkaar afgestemd zijn: architect, raamfabrikant, algemene aannemer, schrijnwerker en gevelwerker. Deze coördinatie wordt nog crucialer wanneer de waterdichtheid van het volledige systeem (schrijnwerk, dorpels en opstanden) niet gegarandeerd is. In dat geval moet je bij het ontwerp al aanvullende maatregelen nemen, zoals het aanbrengen van membranen of de integratie van draineersystemen. Dit vereist een nauwkeurige organisatie: vaak kan de dorpel niet tegelijk met de ramen geplaatst worden, waardoor je de werfplanning moet aanpassen. Een duurzame aansluiting ontstaat dus door vooruit te denken, goed samen te werken en de juiste oplossingen te kiezen. 

(*) Op dit moment bestaan er geen officiële proefnormen of specifieke classificaties om de waterdichtheid van de aansluiting dorpel-schrijnwerk-ETICS in zijn geheel te beoordelen.