Koppeling financiering en renovatieadvies levert tot 60% energiebesparing en lagere woonkosten op
In Limburg pakt het EU-project RE-LEAF energiearmoede aan door financiering en renovatieadvies vanaf het eerste moment te verbinden. Onesto en Energiehuis Limburg zorgen ervoor dat kopers nog vóór ze een lening afsluiten weten welke energierenovaties nodig zijn en wat dat betekent voor hun budget.
Meestal denken mensen pas aan energierenovatie nadat ze de woning reeds gekocht hebben. Tegen dan zijn budgetten vaak al krap en wordt een grondige renovatie moeilijk. “We zagen dat veel klanten betaalbare woningen kochten die uiteindelijk erg duur bleken om in te kunnen wonen,” legt projectmanager Joris Piette uit.
RE-LEAF brengt renovatie naar voren in het aankoopproces: “We integreren energieprestaties meteen in de beslissing om een woning te kopen,” zegt Piette. “Zo weten kopers vooraf wat er moet gebeuren, wat het kost en wat het hen oplevert aan energiebesparing.”
Het traject begint met een digitale screening die een betrouwbare inschatting geeft van de renovatiewerken, de kosten en de energiebesparing. Die inzichten laten kredietanalisten toe om energieprestaties en renovatiehaalbaarheid mee te nemen in hun kredietbeslissing. Na de aankoop worden klanten doorverwezen naar partners voor renovatieadvies en uitvoering, zodat er een naadloze overgang is van analyse naar realisatie.
Renovaties bestaan meestal uit een combinatie van isolatie, efficiënte verwarmingssystemen en andere ingrepen die het energieverbruik sterk verminderen. “In de praktijk kan dat het energiegebruik met 40 tot zelfs 60 procent of meer doen dalen, wat leidt tot veel lagere energiefacturen en een hoger wooncomfort,” zegt Piette. Een weldoordachte renovatie verhoogt ook meteen de waarde van de woning tot 15% of meer.
Het RE-LEAF-project bouwt voort op de resultaten van een eerder EU-gefinancierd project, C-REAL. Daarbij werden 148 particuliere eigenaars begeleid en geadviseerd via een gelijkaardige aanpak, waarvan 59 het volledige traject van aankoop tot renovatie succesvol doorliepen. De renovaties halveerden het jaarlijkse energieverbruik, wat rechtstreeks leidde tot minder CO₂-uitstoot en lagere energiekosten.
Kelly is een alleenstaande moeder van drie kinderen. Ze vertelt dat RE-LEAF cruciaal was om haar woning te kunnen kopen en renoveren: “Zonder hen was het niet mogelijk geweest, want bij een gewone bank zeggen ze meestal nee als je alleenstaande mama bent.”
Ze zegt dat het project haar daarna ook begeleidde tijdens de renovatie. Ze begon met de basis zoals ramen, dak en elektriciteit, “maar uiteindelijk kon ik meer doen dan ik had verwacht. Nu heb ik ook zonnepanelen en een warmtepompboiler, wat een groot verschil maakt in energie-efficiëntie. En het bespaart mij elke maand veel geld.”
Het project wordt nu opgeschaald van de provincie Limburg naar heel Vlaanderen. Met een vereenvoudigde renovatiecalculator en uitgebreidere samenwerkingen bereikt de aanpak een bredere doelgroep van kopers en huiseigenaars. Die uitbreiding zal naar verwachting het aantal renovaties verder verhogen, extra investeringen losmaken en bijdragen aan de Europese energiedoelstellingen door energiearmoede te voorkomen nog vóór die ontstaat.
“EU-financiering was essentieel om deze nieuwe aanpak in reële omstandigheden te testen en te verfijnen,” zegt Piette. “Dankzij die projecten konden we samenwerken met partners, tools ontwikkelen en leren uit pilootprojecten. Die steun gaf ons de ruimte om te innoveren naast de dagelijkse werking en een model uit te bouwen dat nu klaar is om op te schalen.”
Volgens hem opereren financiering, renovatie en overheidssteun nog te vaak naast elkaar: “Door die van bij de start op elkaar af te stemmen, maken we van een versnipperd proces één logisch traject voor burgers. Dit is geen klassiek project, maar een stap richting een meer geïntegreerde en inclusieve energietransitie.”
RE-LEAF is een van de drie finalisten voor de European Sustainable Energy Awards 2026 in de categorie SMEs Driving Energy Efficiency. Deze prijs bekroont kmo’s die innovatieve business- of financieringsmodellen ontwikkelen en toepassen om energie-efficiëntie te bevorderen, vooral in gebouwen en industrie.
De andere finalisten zijn Ener2Crowd Investing in Italië en Cooling-as-a-service van Water Horizon in Frankrijk. Ener2Crowd haalt via een innovatief crowdfundingplatform miljoenen euro’s aan burgerinvesteringen op voor energie-efficiëntieprojecten in gebouwen en industrie. Water Horizon ontwikkelt koolstofarme koeloplossingen en gebruikt mobiele batterijtechnologie om restwarmte op te vangen, op te slaan en elders als koeling te benutten.
De winnaar wordt bepaald via een online publieksstemming, die loopt tot 31 mei, en wordt bekendgemaakt tijdens een prijsuitreiking in Brussel op 9 juni 2026.