350.000 euro Vlaamse steun voor restauratie Sint-Norbertuskerk in Antwerpen

De neogotische Sint-Norbertuskerk is een van de beeldbepalende gebouwen van de Antwerpse wijk Zurenborg. Vooral de westgevel met haar vierkante toren en grote roosvenster springt in het oog. Het gebouw werd ontworpen door de Antwerpse architect Ernest Dieltiens, die ook betrokken was bij onder meer de Vlaamse Opera en het Zuiderpershuis.

Verschillende delen van de kerk verkeren vandaag echter in slechte staat. Een van de meest dringende problemen situeert zich bij de glas-in-loodramen. De metalen raambruggen zijn er aangetast door roest, waardoor instortingsgevaar is ontstaan. Een deel van de kerk moest daarom al worden afgesloten.

Ook het metalen hekwerk vertoont scheuren en corrosieschade. In de winterkapel komen stukken natuursteen los en zijn de ramen sterk verweerd. Het houten schrijnwerk is er op verschillende plaatsen aangetast door houtrot, terwijl glas-in-loodpanelen bol staan en de bindroeden verroest zijn.

Waterinfiltratie stoppen

Daarnaast vormt de staat van het dak een belangrijk aandachtspunt. De bestaande dakbedekking is sterk versleten, waardoor regenwater het gebouw kan binnendringen. Dat heeft op zijn beurt gevolgen voor de houten dakconstructie en onderdelen zoals de dakkapellen.

De geplande restauratie moet verdere schade voorkomen. Zo worden de dakstructuur en dakdichting onder handen genomen en worden onder meer leien, koperbekledingen, loodslabben en onderdelen van de waterafvoer vernieuwd.

Ook beschadigde houten en metalen elementen, metselwerk en schrijnwerk worden hersteld of vervangen. Veiligheidsvoorzieningen zoals loopbruggen en ladderhaken worden eveneens nagekeken en waar nodig vernieuwd. Tot slot wordt ook de bliksemafleider opnieuw in orde gebracht.

“We gaan deze kerk opnieuw waterdicht maken en echt in ere herstellen”, zegt Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Ben Weyts. “Zo blijft dit monument behouden voor de generaties die na ons komen.”

Restauratie glas-in-lood en winterkapel

Een belangrijk deel van de werken concentreert zich op de zuidzijde van de kerk, waar de glas-in-loodramen worden gerestaureerd. De ramen worden gereinigd en hersteld, samen met de aangetaste metalen onderdelen.

Ook de winterkapel krijgt een grondige restauratie. Daar worden onder meer het metselwerk, de natuursteen en het smeedwerk aangepakt. Het buitenschrijnwerk wordt gerestaureerd en ook pleister- en schilderwerken maken deel uit van het project.

De totale restauratiekosten worden geraamd op 741.000 euro. Vlaanderen neemt via het Agentschap Onroerend Erfgoed 47% van dat bedrag voor zijn rekening, goed voor 350.000 euro. De overige kosten worden gedragen door de Stad Antwerpen en de Kerkfabriek Sint-Norbertus.

Het is niet de eerste Vlaamse investering in het gebouw. Voor eerdere restauratiewerken werd al 774.000 euro Vlaamse steun toegekend.

Beeldbepalend voor Zurenborg

Volgens Antwerps schepen voor Erediensten Stijn De Rooster overstijgt de betekenis van de kerk haar religieuze functie. “De neogotische Sint-Norbertuskerk bepaalt mee het gelaat en geluid van het bruisende Zurenborg”, zegt hij.

Ook Weyts wijst op de bredere erfgoedwaarde van het gebouw. “Kerken zoals de Sint-Norbertus zijn veel meer dan alleen plaatsen van geloof. Het zijn ook lokale ankerpunten”, aldus de minister.

Met de nieuwe restauratiefase moet vooral de verdere aantasting van het gebouw worden gestopt. Tegelijk worden beeldbepalende onderdelen zoals de glas-in-loodramen, natuursteen en het historische schrijnwerk hersteld, zodat de beschermde kerk opnieuw beter bestand is tegen weer en wind.