25% meer studenten kiezen voor bouwopleidingen, sector ziet broodnodige instroom toenemen

De stijgende interesse bij studenten sluit bovendien nauw aan bij een duidelijke evolutie op de arbeidsmarkt. Bouwbedrijven zoeken steeds vaker midden- en hoogopgeleide profielen voor functies zoals werfleider, calculator of werkvoorbereider. Vandaag is al ongeveer 40 procent van de langdurig openstaande vacatures in de bouw bestemd voor dergelijke profielen.

Volgens Caroline Deiteren, directeur-generaal van Embuild Vlaanderen, toont de stijging dat jongeren de sector opnieuw ontdekken. “De toename van het aantal studenten is een belangrijke opsteker. Het bevestigt dat jongeren aangetrokken zijn tot de bouwsector en de toekomstperspectieven ervan zien. Voor deze studenten ligt straks veel werk klaar: ze zullen meebouwen aan de vele woningen, ziekenhuizen en infrastructuur die Vlaanderen nodig heeft.”

Kaap van 1.000 nieuwe studenten

Dit academiejaar overschrijden de drie bouwopleidingen aan de Vlaamse hogescholen voor het eerst de symbolische kaap van 1.000 nieuwe inschrijvingen. Vooral de opleiding Bouwkundig Tekenen maakt een opvallende sprong vooruit. Waar vorig jaar 265 studenten startten, zijn dat er dit jaar 393. Dat betekent een stijging van meer dan 30 procent op één jaar tijd en zelfs 40 procent meer dan in 2021.
De opleiding trekt zowel jongeren die rechtstreeks uit het secundair onderwijs komen als zijinstromers aan. Van de 393 nieuwe studenten zijn er 225 eerstejaars en 168 zijinstromers. Vooral die laatste groep groeit gestaag. Veel van hen zijn al actief in de sector en willen hun technische kennis of carrièreperspectieven versterken met een bijkomende opleiding.

Ook de bachelor Bouw herstelt zich na een moeilijk jaar. In 2025 schrijven 414 studenten zich in voor de opleiding, tegenover 307 vorig jaar. Dat is een stijging met ongeveer 25 procent. Opvallend is ook hier het aandeel zijinstromers: 177 studenten combineren hun studie met een professionele achtergrond of eerdere opleiding.

De graduaatsopleiding Werforganisatie blijft ondertussen gestaag groeien. Sinds de start in 2019 met een vijftigtal studenten is de opleiding uitgegroeid tot een stevige pijler binnen het bouwonderwijs. Dit jaar tellen de hogescholen 219 nieuwe inschrijvingen. Dat is 40 procent meer dan in 2021. Van die studenten zijn er 145 eerstejaars en 74 zijinstromers.

Aansluiting bij arbeidsmarkt

De stijgende studentenaantallen komen op een moment waarop de bouwsector een sterke vraag kent naar technisch geschoolde medewerkers. Volgens cijfers van VDAB werden het afgelopen jaar bijna 18.000 bouwvacatures geregistreerd. Ongeveer 5.000 daarvan blijven al geruime tijd moeilijk ingevuld.

Een aanzienlijk deel van die vacatures heeft betrekking op functies waarvoor een hogere opleiding vereist is. Ongeveer 40 procent van de langdurig openstaande vacatures richt zich op midden- en hoogopgeleide profielen. Zo behoren werfleider en calculator al jaren tot de knelpuntberoepen in Vlaanderen.

De bouwsector is bovendien sterk veranderd. Bouwbedrijven nemen vandaag meer taken op zich dan vroeger, waardoor de vraag naar technische profielen met organisatorische en analytische vaardigheden groeit.
“De groeiende vraag naar hoogopgeleiden is logisch,” zegt Deiteren. “Bouwbedrijven nemen vandaag veel meer coördinerende, voorbereidende en ontwerpende taken op zich dan vroeger. Digitalisering met 3D-modellen, de energietransitie en strengere duurzaamheidsvereisten maken projecten complexer en verhogen de nood aan technisch geschoolde profielen.”

Digitale bouwmodellen, BIM-processen, circulair bouwen en energie-efficiënte technieken vragen immers een andere aanpak dan de traditionele bouwpraktijk. Ingenieurs, werkvoorbereiders en tekenaars spelen een steeds centralere rol in de voorbereiding en opvolging van projecten.

Groei van bedienden in de sector

Die evolutie weerspiegelt zich ook in de samenstelling van het personeelsbestand in de bouwsector. Het aandeel bedienden neemt al jaren toe. Vandaag is bijna 30 procent van de werknemers in de Vlaamse bouwsector bediende. Tien jaar geleden lag dat aandeel nog rond 20 procent.

Volgens cijfers van de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid steeg het aantal bedienden in de sector van 26.269 in 2014 naar 39.468 in 2024. Tegelijk daalde het aantal arbeiders licht, van 102.725 naar 95.408.

Die verschuiving wijst op een sector die steeds kennisintensiever wordt. Naast uitvoerende werkzaamheden zijn planning, ontwerp, projectcoördinatie en digitale opvolging uitgegroeid tot cruciale onderdelen van het bouwproces.

De toename van studenten in bouwopleidingen kan daarom helpen om een deel van de groeiende vraag naar technische profielen op te vangen. Hogescholen en sectororganisaties zetten de laatste jaren ook sterker in op samenwerking met bedrijven, stages en duaal leren, om studenten sneller vertrouwd te maken met de praktijk.

Tekort aan vakmensen blijft groot

Toch betekent de stijging van het aantal studenten niet dat de arbeidskrapte in de bouwsector snel zal verdwijnen. Integendeel: naast hoogopgeleide profielen blijft er een groot tekort aan vakmensen op de werf.
Bouwvakkers, wegenbouwers, dakdekkers, installateurs en technici voor werfmachines behoren vandaag tot de meest gevraagde beroepen op de Vlaamse arbeidsmarkt. Voor veel van die functies vinden bedrijven moeilijk geschikte kandidaten.

De sector benadrukt daarom dat zowel technische opleidingen in het hoger onderwijs als praktijkgerichte opleidingen in het beroeps- en technisch onderwijs noodzakelijk blijven om de toekomstige vraag naar arbeidskrachten op te vangen.

Toch stemt de huidige stijging van het aantal studenten voorzichtig optimistisch. Als de trend zich de komende jaren doorzet, kan een nieuwe generatie bouwprofessionals mee helpen om de grote bouwopgaven van de toekomst waar te maken. Vlaanderen staat immers voor enorme uitdagingen: van de bouw van nieuwe woningen en zorginfrastructuur tot de renovatie van het bestaande gebouwenbestand en de aanleg van duurzame infrastructuur.