Lidar-technologie geeft asfaltploegen realtime grip op langsvlakheid “Van analoog en mechanische ski’s naar digitale autonomie”
In de Belgische wegenbouw blijft langsvlakheid een van de meest bepalende kwaliteitsparameters. Toch beschikken asfaltploegen tijdens de uitvoering nauwelijks over digitale hulpmiddelen om de ondergrond in realtime te monitoren. “Roadtronix doorbreekt die beperking,” zegt Philippe Grevendonck van Sitelogix. “Het systeem geeft asfaltploegen tijdens het uitrijden een ongeziene mate van vlakheidscontrole, zonder complexe voorbereiding of externe diensten.”
Aangezien de officiële vlakheidscontrole pas achteraf gebeurt, als de asfaltlaag volledig is uitgehard en er een APL- of FP-meting uitgevoerd wordt, moeten asfaltploegen vandaag nog steeds vertrouwen op ervaring, inschatting en systemen die de ondergrond slechts beperkt visualiseren.
Drie manieren van werken
“Er zijn vandaag drie gangbare methodes”, legt Philippe uit. “De meest eenvoudige is de analoge werkwijze, waarbij één meetpunt op de machine de bestaande toestand kopieert in een nieuwe asfaltlaag. Daarnaast zijn er de mechanische skisystemen, die via fysieke balken en sensoren een langere referentie creëren en zo al een deel van de bestaande oneffenheden uitvlakken. Tot slot bestaat volledig 3D-gestuurd asfalteren, waarbij een voormeting, een landmeetkundig 3D-model en gespecialiseerde hardware op de machine nodig zijn. Die aanpak levert sterke resultaten op, maar vraagt intensieve voorbereiding, langere doorlooptijd, permanente ondersteuning tijdens de uitvoering en een meer dan stevig prijskaartje.”
Roadtronix positioneert zich precies tussen de mechanische ski en een volledige 3D-sturing. “Het Roadtronix-systeem levert in de praktijk een vlakheidscontrole die dicht aanleunt bij de resultaten van een 3D-systeem” aldus Philippe. “Maar dan voor een fractie van de kost, zonder voormeting, zonder CAD-model en zonder landmeter op de werf. De asfaltploeg krijgt volledige autonomie tijdens de uitvoering.”
Mechanische ski’s botsen op hun grenzen
Mechanische skisystemen blijven een vertrouwde oplossing, maar ze hebben duidelijke beperkingen. “De metalen constructies hangen naast de machine en werken goed op lange, rechte trajecten, maar in vele situaties zoals rotondes of krappe bochten botsen ze op hun limieten. Een lange ski manoeuvreer je niet zomaar rond een putdeksel of een scherpe bocht. Bovendien vragen ze tijdrovende montage, regelmatig onderhoud en blijven ze gevoelig voor verstoringen. Eén kruiwagen of voet op een sensor kan de hele hoogtesturing ontregelen.”
3D LiDAR vervangt de mechanische lat
Roadtronix kiest voor een radicaal andere aanpak: een compacte 3D LiDAR scanner op de asfaltmachine of frees. “In plaats van één of enkele discrete meetpunten creëert Roadtronix een volledig variabele virtuele ski, met een instelbaar bereik van 3 tot 20 meter. De scanner tast de ondergrond continu af en genereert duizenden meetpunten per seconde. Het algoritme zet die ruwe data om in vijf virtuele meetvlakken per strekkende meter. Dat betekent: 25 meetvlakken op 5 meter, 50 op 10 meter en 100 op 20 meter. Dat is mechanisch gewoon onmogelijk. Obstakels zoals putdeksels, kruiwagens of trilplaten worden automatisch gedetecteerd en uitgefilterd. Bij langdurige onderbreking pauzeert de hoogte-output tot het object verdwenen is. Omdat er geen grote metalen constructie naast de machine hangt, blijft de werf vrij en kan iedereen veilig doorwerken.”
Realtime inzicht voor de operator
Een belangrijk voordeel dat vaak onderbelicht blijft, is de software op de machine. “De operator ziet in realtime hoe de ondergrond zich gedraagt,” legt Philippe uit. “Het algoritme verwerkt de LiDAR input tot een gestabiliseerd langsvlakheidsbeeld. Dat geeft de balkman en machinist een niveau van inzicht dat je met mechanische ski’s nooit haalt. Je stuurt niet langer op inschatting, maar op data.”
Twee tablets in een master-slaveopstelling zorgen ervoor dat zowel de balkman als de machinist dezelfde informatie zien. “Dat gedeelde inzicht maakt de uitvoering rustiger, consistenter en veel beter controleerbaar.”
Maximale operationele onafhankelijkheid
Roadtronix onderscheidt zich ook door zijn eenvoud. “Andere digitale systemen zijn vaak peperduur en hangen vast aan CAD-modellen, kantoorvoorbereidingen en de constante aanwezigheid van een landmeter. Roadtronix doet het omgekeerde: alle data worden op de machine zelf verwerkt. Geen CAD-werk, geen kantoorvoorbereiding, geen landmeter. De operator bepaalt zelf de laterale offset, scanlengte en referentie. De uitlijning gebeurt met twee eenvoudige tools en duurt amper vijf minuten. Daardoor kun je de hardware moeiteloos van de ene machine naar de andere verplaatsen.”
Met een prijskaartje rond 35.000 euro wil Sitelogix digitale vlakheidscontrole toegankelijk maken voor de hele sector. “Het is geen technologie meer die enkel voorbehouden is aan de grootste spelers”, zegt Philippe. “Alle aannemers kunnen hiermee de uitvoering beter sturen en het risico op vlakheidsproblemen verkleinen. Wij voorzien werfopstarten en opleidingen op de werf zodat ploegen volledig zelfvoorzienend worden.”
Roadtronix voorspelt geen VC-waarden en vervangt geen officiële APL of FPL-meting. Maar het systeem geeft asfaltploegen tijdens de uitvoering een mate van inzicht die tot vandaag ontbrak. Met moderne LiDAR-technologie, een krachtig algoritme, realtime softwarefeedback en een flexibele virtuele ski zet Roadtronix een nieuwe stap richting digitale autonomie op de werf. “De sector evolueert snel”, besluit Philippe. “Wie tijdens de uitvoering meer controle wil, kan niet langer om digitale vlakheidscontrole heen.”