Hoe staan we tegenover duurzaam vastgoed?
België staat voor een enorme structurele uitdaging om de klimaatdoelstellingen van 2050 te behalen. Studiebureau Profacts onderzocht hoe eigenaars, huurders en verhuurders aankijken tegen hun vastgoed en de noodzakelijke energietransitie waarmee ze geconfronteerd worden. De energiegerelateerde kwaliteit van woningen is de zwakke schakel. Eigenaars, huurders en verhuurders bevinden zich echter in fundamenteel verschillende situaties.
“Dat vastgoed zo dringend duurzaam moet worden gemaakt, komt door een combinatie van factoren”, zegt Carine Vaeremans, CEO van Profacts. “Ook al legt de overheid steeds strengere regels op, is de wens om de energiefactuur te verlagen voor de meeste bewoners veruit de belangrijkste drijfveer. Voor investeerders en verhuurders weegt het verhogen of behouden van de vastgoedwaarde het zwaarst door. Door de strenge indexatieregels mogen verhuurders in Vlaanderen en Wallonië de huurprijs immers enkel nog volledig indexeren als het pand een goed energiecertificaat heeft.” “Verhuurders voelen de druk ook vanuit de markt. Eén op de vijf verhuurders geeft aan al huurders te zijn kwijtgeraakt omdat hun woning niet energiezuinig genoeg was. Energiegerelateerde aspecten vormen trouwens de zwakste schakel in Belgische woningen. Verwarming, ventilatie en isolatie worden door bewoners het minst hoog gewaardeerd in vergelijking met andere aspecten van het gebouw. Naast kostenbesparing en strengere regels is het verhogen van het dagelijks wooncomfort voor veel eigenaars een belangrijke extra motivatie om de woning aan te pakken.”
Hindernissen
Maar ook al staat energiebesparing hoog op de agenda, toch toont het rapport van Profacts aan dat er heel wat drempels zijn. Zo kiezen Belgen bij het verduurzamen massaal voor traditionele maatregelen zoals dakisolatie en hoogrendementsglas. Modernere technologieën, zoals warmtepompen en slimme energiebeheersystemen, blijven voorlopig nog nichemarkten, waardoor we sterk afhankelijk blijven van fossiele brandstoffen; bijna 60% van de woningen wordt verwarmd met gas. “Hoewel de voornaamste reden om energetisch te renoveren financieel is, duidt twee derde van de respondenten de hoge kosten aan als de grootste hindernis. 80 procent van de verbouwers geeft aan dat subsidies daarom zeer belangrijk zijn voor hun beslissing. Het aantal daadwerkelijke aanvragen blijft echter laag. Dit komt voornamelijk door te complexe procedures en een gebrek aan informatie. Ook de onzekerheid over veranderende regels ontmoedigt de consument. Het afschaffen van de EPC-labelpremie in Vlaanderen heeft bijvoorbeeld meteen geleid tot het annuleren of uitstellen van renovatieplannen.”
Opbrengstvastgoed
Op de huurmarkt heerst een structureel ‘split-incentive’-probleem. “Verhuurders dragen de hoge opstartkosten voor verduurzaming, terwijl het de huurder is die profiteert van de lagere energiefactuur. Dat leidt tot terughoudendheid om in verduurzaming van opbrengstvastgoed te investeren. Bij gebrek aan mechanismen om deze voordelen te delen, zoals zogenaamde groene huurcontracten, zal er op de huurmarkt structureel te weinig worden geïnvesteerd, ondanks stijgende verwachtingen van huurders.”